The Fall
The Complete Peel Sessions
1978–2004
 

Eerst The Fall live in New York in 1981 met ‘Totally wired’, een van hun beste en bekendste songs. Er zit een stuk tekst in dat heel veel van Hunter S. Thompson leent, maar ook in een notendop uitlegt wie Mark E. Smith is: ‘You don’t have to be weird to be wired / You don’t have to be a died hair punk funk shit-hot fucked up tick-tock pad / 
You don’t have to be strange to be strangled / 
When the going gets weird, the weird turn pro’.
 

 
De grootste Fallfan aller tijden moet BBC-radioman John Peel zijn: ‘The Fall have given me more pleasure over a longer period of time than any other band, and when people ask me why, I always say: ‘They’re always different, they’re always the same’. I’m not sure if that means anything, but it sounds reasonably good.’

John Peel stierf in 2004 en ‘Fall heads roll’, een van mijn Fallfavorieten, is de eerste die Peel niet heeft gehoord. Vier songs die op de plaat zouden belanden zaten in 2004 wel in de laatste van in totaal 24(!) Peelsessies die The Fall voor de BBC deed.

‘If it’s me and your granny on bongos, it’s a Fall gig’, heeft Mark E. Smith ooit gezegd, en de line up van ‘Fall heads roll’ heeft inderdaad nog weinig te maken met die van het (in deze lijst op 98 belande) ‘Hex enduction hour’ van 23 jaar eerder. Anderzijds: gitarist Craig Scanlon en bassist Steve Hanley waren er wel tot midden jaren 90 bij.

Is Mark E. Smith een paternalistische dictator? Wellicht. ‘Werk, werk, werk’ heeft altijd op de lichtkrant geknipperd die in zijn hoofd aanfloepte als hij opstond en die uitviel als hij al dan niet nuchter ging slapen.

Smith werkt zich zonder om te kijken door veranderingen van line up en door echtscheidingen, en laat meer dan één van zijn vrouwen in de groep spelen.

Wat het is? Bier zonder schuim en sigaretten, een kortverhaal van H.P. Lovecraft, een banjo-interludium, voor de grap een Napoleonpak dragen en iets zeggen als ‘I do feel like an outsider, but I don’t lose any sleep over it’: Ja! De juiste kleren aan hebben, trending en kliekvorming, psychoanalyse, boeddhisme-op-dinsdag en een plaat van Leonard Cohen in de tourbus: Nee!

De Fallzanger is soms Filiberke ter hoogte van ‘Laat me met rust, ik speel vuurtoren’, soms gewoon een dronken karaokezanger die vaak de uitgang ‘-euh’ achter een woord zet, zoals in de song ‘Clasp hands’ (spreek dus uit: claspeuh handseuh) vanop ‘Fall heads roll’.

‘Clasp hands’ is een typevoorbeeld van de voor liefhebbers gestoorde maar geniale rockabilly – ooit hebben we het in ons hoofd weten klikken, dat samenraapsel van alle rare geluiden van Captain Beefheart en Can, van The Velvet Underground en The Monks, van Bo Diddleybeats en pubrock (en van een paar zatlappen die meebrullen met pubrock, van wie er één een kazoo vindt).

Voor Mark E. Smith is ‘Clasp hands’ waarschijnlijk de zoveelste song die in de studio op het eind van de dag van hem werd, op het moment dat hij het gewoon gereduceerd kreeg tot rauw geluid met vreemd gezang erboven.

Voor buitenstaanders zal The Fall altijd een groep blijven die hooguit de preselecties van muziekwedstrijden mag halen.

Overigens, als u the wonderful and frightening world of The Fall nog moet ontdekken, begin bij de song ‘Blindness’ uit 2005: een serieuze lap erop!
 

 
De Peel sessieversie van ‘Blindness’ is een geval van always different, always the same.

 
Ondertussen zijn we dus bij ‘The Complete Peel Sessions 1978–2004’ aangekomen.

‘I am tempted to say that this is possibly the best Fall-session that we have ever had, but I probably said that of all of them’. Op die manier besloot John Peel de laatste Fallsessie (mét ‘Blindness’) die hij in de ether smakte.

Als we in de alles behalve heilige, maar zeer Engelse graal The Fall willen blijven geloven, moeten we terug naar start via de zes cd’s tellende Peel Sessions-box.

Waarom?

1. Omdat een groep als The Fall, als die niet meer maar ook niet minder dan vier of vijf (meestal) nieuwe songs moeten spelen, als ze weten dat ze ermee op de radio gaan komen (en er dus voor moeten zorgen dat het een beetje aan mekaar hangt), maar als ze ook niet té veel prutstijd in de studio krijgen… gewoon op z’n best is, én qua muzikale punch én qua delivery van Mark E. Smith.

2. Omdat John Peel niet zomaar fan was van The Fall. De man maakte al sinds eind jaren 60 radio, en toen het punkgenre zijn programma quasi volledig overnam, was dat naar verluidt niet helemáál naar zijn zin. Het beste aan de post-1976-muziek vond hij de do it yourself-attitude van vele groepen: beetje geld sparen om een plaat op te nemen, die op 750 exemplaren persen, ermee bij hem op de radio komen, daarna ermee stoppen, of niet. Zo klinkt élke nieuwe Fallplaat nog altijd: als muziek die op de valreep op een beperkte oplage is geperst, en als de allerlaatste Fall-muziek die überhaupt zál worden geperst. Ondertussen zitten ze al aan meer dan 30 studioplaten, en weet ik niet zeker of ik er 2 dan wel 3 achter sta.

3. Omdat bij het ‘random’ afspelen van de sessies opvalt dat The Fall eigenlijk altíjd anders uit de hoek komt. De Captain Beefheart- en Caninvloeden nog niet helemaal afgeschud? Moet van voor 1983 zijn. Een echte popsong met een vrouwenstem? Mark E. Smith is hertrouwd. Een tekst waar je geen touw aan vastknoopt? Smith heeft in de pub een gesprek gehad met de William Blake en de J.M.H. Berckmans in hemzelf. Iets denigrerends over lang haar en sneakers en Pearl Jam? Het moet 1994 zijn. Een kerstlied? De opnames vonden in december plaats.

The Fall! Binnenkort kan ik eindelijk meezingen met hun ‘I’m a fifty year old man / What you gonna do about it?’

The Fall! Hieronder een Spotifyselectie van 10 van de 96 Peel sessiessongs.

1. ‘New face in hell’. Voor: het parlando van ‘The gift’ van The Velvet Underground. Na: het halfparlando van ‘Conduit for sale’ van Pavement. Eerste zin: ‘Wireless enthusiast intercepts government secret radio band and uncovers secrets and scandals of deceitful type proportions’. Met kazoo en koeienbel en Mark E. Smith die een gekeeld varken nadoet.

2. ‘Who makes the nazi’s?’ ‘Intellectual half wits’ blijkt een juist antwoord, alsook ‘de BBC, George Orwell en de Birmaanse politie’. Zomaar wat. En toch op de een of andere manier veel beter dan zomaar wat.

3. ‘Eat yourself fitter’. Naar een slogan op een cornflakesdoos. Da’s om een Fallsong vrágen, natuurlijk!

4. ‘Cruiser’s creek’. Uit de rayon ‘Had met veel alsen en veel dans een hit kúnnen zijn’.

5. ‘US 80’s 90’s’. Speelt zich af bij de grenscontrole in Boston. ‘No beer / No cigarettes / Spikes, gin, cigarettes / Whisky / Welcome to US 80s 90s’. Klinkt als de original van drie kwart van het oeuvre van (het overigens fantastische) Girls Against Boys.

6. ‘M-5’. Die M-5 is geen Autobahn, maar gewoon an evil roundabout. De ‘6-7 PM’ uit de tekst is natuurlijk de avondfile. ‘Just a well-read peasant’ is hier korter dan op de officiële release: ‘Just a well-read punk peasant’.

7. ‘Touch sensitive’. Iets onduidelijks van The Velvet Underground gespeeld door dronken skins. En nog uitstekend ook.

8. ‘Theme from Sparta F.C.’ Deze spionkop wil bloed aan de paal: ‘We live on blood / we are Sparta F.C.’.

9. ‘What about us?’ begint met ‘I am a rabbit from East-Germany’. Toch iémand die terugdenkt aan de konijnen achter de prikkeldraad tussen de west- en de oostmuur in Berlijn. Want wat een drama zeg: eerst generaties lang rustig grazen, en dan een deur die plots opengaat en die een konijnenexodus in gang zet.

10. ‘New puritan’. Een song die mij – werkelijk waar – ooit inzichten heeft gegeven; ondertussen wel vergeten waarover. Mark E. Smith dekt zich tegen zijn eigen écriture automatique in met ‘What do you mean: what’s it mean, what’s it mean?’