De meeste artiesten raken na een tijd hun scherpe rand kwijt, maar anderen doen het tegenovergestelde: ze worden van binnenin vreemdsoortiger en zetten koers naar steeds avontuurlijker verten.

Schieten me meteen te binnen: Radiohead vanaf ‘Kid A’ en The Knife met een opera over Darwin. Op ‘Tomorrow, in a year’ van The Knife staat het antwoord op een rare kwisvraag: welke drie soorten vogels gebruiken hun vleugels niét (alleen) om te vliegen? Antwoord: pinguïns gebruiken ze als vinnen, booteenden als roeiriemen, en struisvogels zetten ze als zeilen naar de wind.

Als u mij niet gelooft, de tweede van twee Knife-strofes (die begint op 5’30”) luidt: ‘So that there are three sorts of birds which use their wings for more purposes than flying / the steamer as paddles the penguin as fins / and the ostrich spreads its plumes like sails to the breeze’. Een refrein is er wel niet bij.
 

Maar we hebben het over toenemend muzikaal excentriek gedrag. Het merkwaardigste voorbeeld van iemand die evolueerde van een nummer 1-popmuzikant naar een werkelijk angstaanjagende zonderling is Scott Walker.
 

Er zijn ook van bij het begin van Björks solocarrière aanwijzingen dat ze net als haar fictieve Scandinavische nicht Pippi Langkous geboren is om haar eigen zin te doen. ‘The anchor song’ van ‘Debut’ heeft bijvoorbeeld een sax die zich meer thuis voelt in het Kaaitheater dan op Rock Werchter.
 

Van de hypnotiserende ambientsong ‘Headphones’ (vanop ‘Post’) klik ik een Youtubefilmpje aan vol sneeuwbeelden in een voorstad. Stevieboy laat ons weten: ‘Filmed in the morning after overnight snow. Best listened to with headphones. Has a calming effect on the body if put on repeat for about half an hour.’
 

Er is ‘Declare independence’: ‘Start your own currency! / Make your own stamp / Protect your language’:
 

In 2011 wordt een soundtrack uitgebracht bij Björks eigen natuurdocu met in de hoofdrol micro-organismen (en bijrollen voor wat zelfs daar niet toe gerekend wordt, zoals virussen). Ergens op ‘Biophilia’ vernietigt een virus een cel, terwijl de creepy poptekst luidt: ‘The perfect match, you and me / I adapt, contagious / You open up, say welcome’.

De song ‘Hollow’ is in de tekst een schakel in de DNA-ketting die Björk met haar voorouders verbindt en in de video een moleculair landschap op grote diepte in het lichaam, waargenomen onder een straffe microscoop.
 

Ik klik op ‘like’ op youtube en vink op deze blog de categorie ‘2 maal genoteerd’ aan, want de beroemdste dochter van Gudmund komt nog terug.