Vocale, instrumentale, degoutante en pietepeuterige samples

 
I. De visionair-revolutionaire sample

De single ‘Paid in full’ van het hiphopduo Eric B en Rakim werd een dikke discotheekhit in de 7 minutes of madness-remix van het fenomenale Coldcut, die uit een andere Eric B en Rakim-single de zinnetjes ‘Dance to the record’ en ‘Pump up the volume’ jatten, een sample van Ofra Haza’s ‘Im nin’alu’ en een radiostem (‘This is a journey into sound’) toevoegden, roerden, en hop: zelfs tv kreeg in de video een geweldige remix. Quantumsprong!
 

 
Niet alles van Coldcut is even straf, maar dit is een heel mooie bluessingle uit 1997:
 

 

II. De pietepeuterige kunstschoolsample

In zijn compositie ’54 cymru beats’ samplet Aphex Twin zichzelf. Hij samplet het woordje ‘Puk’ (dat hij wellicht ook zelf heeft ingesproken). Is het belangrijk dat het woordje 33 sekonden ver in ’54 cymru beats’ wordt geplakt nadat het ter hoogte van 4’08” uit de compositie ‘ΔMi⁻¹ = −αΣn=1NDi[n][Σj∈C[i]Fji[n − 1] + Fexti[n⁻¹]]’ werd gekopieerd? Nee, maar het levert wel een mooie en bizarre URL op van de plek waar de mensen van de whosampled.com-bibliotheek u desgewenst verder helpen:
 
http://www.whosampled.com/sample/108420/Aphex-Twin-54-Cymru-Beats-Aphex-Twin-ΔMi%5E−1%3D−αΣn%3D1NDi%5Bn%5D%5BΣj∈C%7Bi%7DFji%5Bn-−-1%5D%2BFexti%5B(n%5E−1)%5D/
 

III. De degoutante sample

In 1991 vat de schrijver Douglas Coupland in ‘Generatie X’ vanachter zijn bureau de tijdsgeest van westelijk Amerika en Canada. Het hoofdpersonage heeft een McJob, een baantje in de dienstensector met weinig eer, weinig profijt en geen toekomst. Hij woont in een arme-mensen-bungalow, naast rijkere buren. Hij maakt zich zorgen om zijn honden: ‘Bijvoorbeeld, ik zit een fletsgele kwarkachtige smurrie van hun snuit te plukken, een beetje als kaas op een pizza uit de magnetron, en ik heb een vreselijk gevoel, want ik vermoed dat ze de afvalcontainers achter de kliniek voor cosmetische chirurgie weer hebben afgestroopt, en hun snuit zit onder het afgezogen yuppie-vet, naar ik aanneem.’

Het krakpiepknor-duo Matmos – vooral bekend van een samenwerking met Björk – stelde bij het maken van de cd ‘A chance to cut is a chance to cure’ de microfoons op in operatieruimtes. Ondermeer tijdens een oogoperatie en tijdens een – jawel – liposuctie werd er naar rare geluiden gegraven.
 

 

IV. De precieze, elegante, uitstekend gemikte en ronduit briljante sample

‘Otis’, de ode van Jay-Z en Kayne West aan Otis Redding, lonkt overal, maar die sample is me te veel all over the place. Dan liever dat pianootje dat ik in Reddings ‘Try a little tenderness’ zelfs niet gehoord had, en dat een elegante houding aanneemt in Gravediggaz’ ‘Hidden emotions’. Is het werk van RZA, een man die onnoemelijk veel Stax-platen heeft geplunderd, dit keer met de pink omhoog. Ik kom op RZA en Wu-Tang Clan nog een paar keer terug. Ik bedoel hiermee: deze persoonlijke hitlijst is soms een kwestie van ‘Wu-Tang again? Again and again and again’.

http://www.whosampled.com/sample/139053/Gravediggaz-True-Master-Hidden-Emotions-Otis-Redding-Try-a-Little-Tenderness/

Otis Redding zelf nog eens? Uiteraard.
 

 

Brahms en whosampled.com

 
Natuurlijk kent u Johannes Brahms. Noot: als u ’s mans oeuvre écht kent, voel u eventjes niet aangesproken.

Opnieuw. Natuurlijk kent u Johannes Brahms. U kent zijn Hongaarse dans nummer 5 via Charlie Chaplin. Die plakt in ‘The great dictator’ twee keer zijn tandenborstelsnor op: voor zijn rol van dictator Hynkel, maar ook voor die van een joodse barbier die een klant inzeept en scheert op het ritme van deze wonderlijke, naar het schijnt onbewust van ene Béla Kéler gestolen dans; Brahms dacht dat hij gewoon een traditional plunderde.

Wie weet staat u wel eens te hupsen op de lichtste toets van het Werchterpakket of op Tomorrowland-dj’s van eigen bodem? Dan bestaat de kans dat u ‘Phat Brahms’ van (Steve Aoki), Dimitri Vegas & Like Mike kent. (Aoki), Vegas en Mike maken Botsautookesbrahms, die alvast eerlijk is in de bronvermelding.

Bent u vertrouwd met ‘Baby alone in Babylone’ van Jane Birkin? Serge Gainsbourg stal voor haar het Poco Alegretto uit Brahms’ 3e symfonie. Mooi stuk, trouwens.

Nu we toch bezig zijn: wat jatte Gainsbourg in ‘Initials B.B.’? Inderdaad, de symfonie ‘Uit de Nieuwe Wereld’ van Antonín Dvořák. Ik snuister gewoon wat rond op whosampled.com. Stuk dat Gainsbourg gebruikte begint op 1’59”, staat er bij de Nieuwe Wereld. Maar na 1 minuut, als de symfonie bescheiden losbarst, denk ik: waar ken ik dit van? Antwoord: ‘Same old thing’ van The Streets.

http://www.whosampled.com/sample/26080/Serge-Gainsbourg-Initials-B.B.-Anton%C3%ADn-Dvořák-Symphony-No.-9,-From-the-New-World,-1st-Movement-(Adagio,-Allegro-Molto)/

Rechts onderaan op mijn scherm, ondertussen, in het ‘U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd’-deel: Henry Purcells ‘Music for the funeral of Queen Mary’, zoals gesampled door Woodkid. De hele song leunt op die sample. Maar waar ken ik die begrafenismars van Purcell vooral van? Juist, van de begingeneriek van de Kubrickfilm ‘A clockwork orange’.

Ik kan uren in zo’n sampleketting verdwalen. Een der leukste encyclopedieën op internet, dat whosampled.com. De conclusie is saai maar waar: we kennen meer klassieke muziek dan we denken dankzij stelende popmuzikanten en filmsoundtracks.

Eurohop

 

Begin 2012. Ik weet niet dat het week van eigen kweek is bij Stubru en evenmin dat de krant De Standaard voor een relletje zorgt met de kop ‘Vlaamse hiphop, niet goed genoeg?’ als ik een eenvoudige maaltijd (en extra’s om in te vriezen) sta te koken en ‘Herinner mij’ van Safi en Spreej opnieuw en opnieuw en opnieuw wordt aangevraagd.

Na een Tiens! en een Damn! denk ik in een zeer korte, bijna-revolutionaire bui: ‘Zouden het deze mannen zijn die het behang met één welgemeende snok van de muur naar beneden trekken, of is dit gewoon de stoptrein tussen Gent (Spreej) en Mechelen (Safi), in redelijk beeld (Youtube, er werd in sneltempo tot 100.000 geteld) en in goeie klank (Stop de persen! Vlaamse hiphop, voor een keer niet uit de grootstad Izzehem, en toch zomaar op de fileradio!)?

 

 

Zomer 2013. ‘Ik lig niet aan de zee, nee / ik ben aan ’t knokke / zodat de kust veilig is voor mijn kinderen’: Safi en Spreej betrekken een stilaan riante woning in het grensgebied tussen Stubru en MNM, maken poppy hiphop met een licht undergroundbovenlaagje, kennen en relativeren zichzelf (in een interview verschillen ze al schertsend van mening over welke boy band uit hun jeugd de beste is: ‘N Sync of Backstreet Boys), maken bijna-hit na bijna-hit en zijn de eerste Vlamingen die kans maken om ooit concurrentie te worden voor ’t Hof van Commerce, met voorsprong de beste Beastie Boys van België.

Ik ben iemand die de Vlaamse rapscene (die tegenwoordig Eigen Makelij heet) mondjesmaat en van ver waarneemt, en doorgaans vind ik dat ze niet hoger reikt dan de enkels van het Nederlandse equivalent (Typhoon, Opgezwolle, De Jeugd, Osdorp Posse…), en door Safi en Spreej hooguit zal worden opgetild tot aan het scheenbeen van deze snel te verlaten metafoor.

En dan moeten we de Duitse en de Franse grens nog over.

Eerst de kerels met goeie schoolrapporten.

Parijs samplet Serge Gainsbourgs ‘Bonnie and Clyde’:
 

 

Berlijn samplet Dmtri Sjostakovitsj’ 7e symfonie:
 

 

Op slag van rust 1-0 voor Frankrijk. Doelpunt van Solaar. De tweede helft is een pak grimmiger. De gelijkmaker van Duitsland staat op naam van Haftbefehl, de spits van Offenbach. Een pletwals, een bruut, een wilde, een barbaar, een gevaarlijke gek, een ongeletterde, een kannibaal. Allemaal waar. Maar wel 1-1.

 

 

 

 

De tekst van het Haftbefehl-refrein? ‘Cho, woher kommt der Benz, von wo? / Woher kommt das Geld, von wo?’. Ik denk dat de Mercedes uit de winkel komt, en het geld van voltijds zwartwerk.

Nog een spotify-playlist erbıj? Nog een spotify-playlist erbıj: