Krak piep knor

Tegentonen

Posted by

0

 

Ik herinner me Henry Rollins op Pukkelpop in 1990 (Aantal podia: 1. Bezoekersaantal: 10.000! Topacts: Faith No More, Nick Cave And The Bad Seeds).

Rollins stond ervan versteld hoe braaf The Buzzcocks in die dagen klonken: ‘Zeker als je het vergelijkt met wat wij met Black Flag deden’, vond de man, en de man had overschot van gelijk. The Buzzcocks mikten even hard op de hitparades als The Who. Black Flag was rauwer en abstracter. Black Flag smaakt naar tomatenconcentraat.

Black Flag elitair? Da’s maar de helft van het verhaal. De evolutie van nieuw, swingend en fris naar moeilijk en tegendraads heeft een keer te veel plaatsgevonden, en in zowat alle mogelijke muziekgenres.

Hardrock trok van Black Sabbath richting Napalm Death. De reggae van The Wailers veranderde in de dub van Lee Scratch Perry. Van de droogleggingfeestjazz uit de serie ‘Boardwalk empire’ wandel je niet in 1-2-3 naar de waanzin van Ornette Coleman en John Zorn. Tussen vroege Detroit techno en ‘Drukqs’ van Aphex Twin lijkt een wereldoorlog te hebben plaatsgevonden, tussen Mozart en Schönberg ligt een eeuwigheid.

Namen al deze vernieuwers zichzelf te veel au sérieux? Zijn het stuk voor stuk elitaire, de wereld met hun eigen navel verwarrende plaaggeesten en blaaskaken die zich boven de massa verheven voelen? Werden al die jaren in het kunstschoolmilieu systematisch wedstrijden Om Ter Raarst Doen gehouden? Hadden sommigen van deze excentriekelingen te kampen met constipatie of breinletsel?

Wie alleen overdag naar Stubru of Klara luistert en ’s avonds verslaafd is aan talkshows op tv, zal misschien geneigd zijn een paar keer ‘Ja’ te antwoorden. Maar wie op de nationale zenders al eens ’s avonds inschakelt voor ‘Select’ en ‘Late night’ – volgend jaar heten die programma’s weer anders, maar the more things change, the more they remain the same – of via internet Antwerpse, Brusselse, Gentse, Leuvense, Vladivostokse ‘studentenradio’s’ weet te vinden, die zal onderkennen: voor veel muzikanten (en luisteraars) heeft het raam van de tegentonen gewoon onherroepelijk open gestaan, en is er geen weg terug.

Onlangs hoorde ik bijvoorbeeld voor het eerst iets van de componist Helmut Lachenmann. Eerste en enige reactie: ‘Wat is me dat weer?’
 

 

Voor alle in onderstaande Tegentonenplaylist opgenomen composities geldt wél: vind ik uitstekend.

De hoogtepunten komen uit de tweede helft:

– ‘Atlantis’ is de beste Sun Raplaat die ik ken.

– Moondog maakt een toccata voor een sleepboot.

– Als ‘Rae’ van Autechre 3’00” ver naar een lager toerental switcht, verzamelt zich bij mij altijd een beetje traanvocht dat eruit wil.

– The Haxan Cloak is een jonge Brit die zijn slagschaduw laat vallen op een verlaten dubstepdansvloer. De celesta is ‘The shining’ versie 2011.

– Arvo Pärts vroege werk ‘Credo’ (uit 1968) treedt redelijk spectaculair uit de oevers van een barokprelude om poldervelden van dolheid op te zoeken middels collectieve koor- en orkestchaos. Waarna je bijna 10 minuten ver de zaadjes kan horen kiemen van Pärts minder atonale, veel minimalere werk van later. Ik las ook ergens dat pianiste Hélène Grimaud een paar wolven persoonlijk kent.

– György Ligeti’s ‘Requiem’ is in 1965 af, maar eind jaren 60 levert Stanley Kubrick er beeld bij. Sindsdien ziet iedereen ze keurig op één rij staan: maan, zon en zwarte monoliet.
 
image
 

 

Vocale, instrumentale, degoutante en pietepeuterige samples

Posted by

0

 
I. De visionair-revolutionaire sample

De single ‘Paid in full’ van het hiphopduo Eric B en Rakim werd een dikke discotheekhit in de 7 minutes of madness-remix van het fenomenale Coldcut, die uit een andere Eric B en Rakim-single de zinnetjes ‘Dance to the record’ en ‘Pump up the volume’ jatten, een sample van Ofra Haza’s ‘Im nin’alu’ en een radiostem (‘This is a journey into sound’) toevoegden, roerden, en hop: zelfs tv kreeg in de video een geweldige remix. Quantumsprong!
 

 
Niet alles van Coldcut is even straf, maar dit is een heel mooie bluessingle uit 1997:
 

 

II. De pietepeuterige kunstschoolsample

In zijn compositie ’54 cymru beats’ samplet Aphex Twin zichzelf. Hij samplet het woordje ‘Puk’ (dat hij wellicht ook zelf heeft ingesproken). Is het belangrijk dat het woordje 33 sekonden ver in ’54 cymru beats’ wordt geplakt nadat het ter hoogte van 4’08” uit de compositie ‘ΔMi⁻¹ = −αΣn=1NDi[n][Σj∈C[i]Fji[n − 1] + Fexti[n⁻¹]]’ werd gekopieerd? Nee, maar het levert wel een mooie en bizarre URL op van de plek waar de mensen van de whosampled.com-bibliotheek u desgewenst verder helpen:
 
http://www.whosampled.com/sample/108420/Aphex-Twin-54-Cymru-Beats-Aphex-Twin-ΔMi%5E−1%3D−αΣn%3D1NDi%5Bn%5D%5BΣj∈C%7Bi%7DFji%5Bn-−-1%5D%2BFexti%5B(n%5E−1)%5D/
 

III. De degoutante sample

In 1991 vat de schrijver Douglas Coupland in ‘Generatie X’ vanachter zijn bureau de tijdsgeest van westelijk Amerika en Canada. Het hoofdpersonage heeft een McJob, een baantje in de dienstensector met weinig eer, weinig profijt en geen toekomst. Hij woont in een arme-mensen-bungalow, naast rijkere buren. Hij maakt zich zorgen om zijn honden: ‘Bijvoorbeeld, ik zit een fletsgele kwarkachtige smurrie van hun snuit te plukken, een beetje als kaas op een pizza uit de magnetron, en ik heb een vreselijk gevoel, want ik vermoed dat ze de afvalcontainers achter de kliniek voor cosmetische chirurgie weer hebben afgestroopt, en hun snuit zit onder het afgezogen yuppie-vet, naar ik aanneem.’

Het krakpiepknor-duo Matmos – vooral bekend van een samenwerking met Björk – stelde bij het maken van de cd ‘A chance to cut is a chance to cure’ de microfoons op in operatieruimtes. Ondermeer tijdens een oogoperatie en tijdens een – jawel – liposuctie werd er naar rare geluiden gegraven.
 

 

IV. De precieze, elegante, uitstekend gemikte en ronduit briljante sample

‘Otis’, de ode van Jay-Z en Kayne West aan Otis Redding, lonkt overal, maar die sample is me te veel all over the place. Dan liever dat pianootje dat ik in Reddings ‘Try a little tenderness’ zelfs niet gehoord had, en dat een elegante houding aanneemt in Gravediggaz’ ‘Hidden emotions’. Is het werk van RZA, een man die onnoemelijk veel Stax-platen heeft geplunderd, dit keer met de pink omhoog. Ik kom op RZA en Wu-Tang Clan nog een paar keer terug. Ik bedoel hiermee: deze persoonlijke hitlijst is soms een kwestie van ‘Wu-Tang again? Again and again and again’.

http://www.whosampled.com/sample/139053/Gravediggaz-True-Master-Hidden-Emotions-Otis-Redding-Try-a-Little-Tenderness/

Otis Redding zelf nog eens? Uiteraard.
 

 

Pippi Guðmundsdóttir

Posted by

0

 

De meeste artiesten raken na een tijd hun scherpe rand kwijt, maar anderen doen het tegenovergestelde: ze worden van binnenin vreemdsoortiger en zetten koers naar steeds avontuurlijker verten.

Schieten me meteen te binnen: Radiohead vanaf ‘Kid A’ en The Knife met een opera over Darwin. Op ‘Tomorrow, in a year’ van The Knife staat het antwoord op een rare kwisvraag: welke drie soorten vogels gebruiken hun vleugels niét (alleen) om te vliegen? Antwoord: pinguïns gebruiken ze als vinnen, booteenden als roeiriemen, en struisvogels zetten ze als zeilen naar de wind.

Als u mij niet gelooft, de tweede van twee Knife-strofes (die begint op 5’30”) luidt: ‘So that there are three sorts of birds which use their wings for more purposes than flying / the steamer as paddles the penguin as fins / and the ostrich spreads its plumes like sails to the breeze’. Een refrein is er wel niet bij.
 

 

Maar we hebben het over toenemend muzikaal excentriek gedrag. Het merkwaardigste voorbeeld van iemand die evolueerde van een nummer 1-popmuzikant naar een werkelijk angstaanjagende zonderling is Scott Walker.
 

 

Er zijn ook van bij het begin van Björks solocarrière aanwijzingen dat ze net als haar fictieve Scandinavische nicht Pippi Langkous geboren is om haar eigen zin te doen. ‘The anchor song’ van ‘Debut’ heeft bijvoorbeeld een sax die zich meer thuis voelt in het Kaaitheater dan op Rock Werchter.
 

 

Van de hypnotiserende ambientsong ‘Headphones’ (vanop ‘Post’) klik ik een Youtubefilmpje aan vol sneeuwbeelden in een voorstad. Stevieboy laat ons weten: ‘Filmed in the morning after overnight snow. Best listened to with headphones. Has a calming effect on the body if put on repeat for about half an hour.’
 

 

Er is ‘Declare independence’: ‘Start your own currency! / Make your own stamp / Protect your language’:
 

 

In 2011 wordt een soundtrack uitgebracht bij Björks eigen natuurdocu met in de hoofdrol micro-organismen (en bijrollen voor wat zelfs daar niet toe gerekend wordt, zoals virussen). Ergens op ‘Biophilia’ vernietigt een virus een cel, terwijl de creepy poptekst luidt: ‘The perfect match, you and me / I adapt, contagious / You open up, say welcome’.

De song ‘Hollow’ is in de tekst een schakel in de DNA-ketting die Björk met haar voorouders verbindt en in de video een moleculair landschap op grote diepte in het lichaam, waargenomen onder een straffe microscoop.
 

 

Ik klik op ‘like’ op youtube en vink op deze blog de categorie ‘2 maal genoteerd’ aan, want de beroemdste dochter van Gudmund komt nog terug.