I. De visionair-revolutionaire sample
De single ‘Paid in full’ van het hiphopduo Eric B en Rakim werd een dikke discotheekhit in de 7 minutes of madness-remix van het fenomenale Coldcut, die uit een andere Eric B en Rakim-single de zinnetjes ‘Dance to the record’ en ‘Pump up the volume’ jatten, een sample van Ofra Haza’s ‘Im nin’alu’ en een radiostem (‘This is a journey into sound’) toevoegden, roerden, en hop: zelfs tv kreeg in de video een geweldige remix. Quantumsprong!
Niet alles van Coldcut is even straf, maar dit is een heel mooie bluessingle uit 1997:
II. De pietepeuterige kunstschoolsample
In zijn compositie ’54 cymru beats’ samplet Aphex Twin zichzelf. Hij samplet het woordje ‘Puk’ (dat hij wellicht ook zelf heeft ingesproken). Is het belangrijk dat het woordje 33 sekonden ver in ’54 cymru beats’ wordt geplakt nadat het ter hoogte van 4’08” uit de compositie ‘ΔMi⁻¹ = −αΣn=1NDi[n][Σj∈C[i]Fji[n − 1] + Fexti[n⁻¹]]’ werd gekopieerd? Nee, maar het levert wel een mooie en bizarre URL op van de plek waar de mensen van de whosampled.com-bibliotheek u desgewenst verder helpen:
http://www.whosampled.com/sample/108420/Aphex-Twin-54-Cymru-Beats-Aphex-Twin-ΔMi%5E−1%3D−αΣn%3D1NDi%5Bn%5D%5BΣj∈C%7Bi%7DFji%5Bn-−-1%5D%2BFexti%5B(n%5E−1)%5D/
III. De degoutante sample
In 1991 vat de schrijver Douglas Coupland in ‘Generatie X’ vanachter zijn bureau de tijdsgeest van westelijk Amerika en Canada. Het hoofdpersonage heeft een McJob, een baantje in de dienstensector met weinig eer, weinig profijt en geen toekomst. Hij woont in een arme-mensen-bungalow, naast rijkere buren. Hij maakt zich zorgen om zijn honden: ‘Bijvoorbeeld, ik zit een fletsgele kwarkachtige smurrie van hun snuit te plukken, een beetje als kaas op een pizza uit de magnetron, en ik heb een vreselijk gevoel, want ik vermoed dat ze de afvalcontainers achter de kliniek voor cosmetische chirurgie weer hebben afgestroopt, en hun snuit zit onder het afgezogen yuppie-vet, naar ik aanneem.’
Het krakpiepknor-duo Matmos – vooral bekend van een samenwerking met Björk – stelde bij het maken van de cd ‘A chance to cut is a chance to cure’ de microfoons op in operatieruimtes. Ondermeer tijdens een oogoperatie en tijdens een – jawel – liposuctie werd er naar rare geluiden gegraven.
IV. De precieze, elegante, uitstekend gemikte en ronduit briljante sample
‘Otis’, de ode van Jay-Z en Kayne West aan Otis Redding, lonkt overal, maar die sample is me te veel all over the place. Dan liever dat pianootje dat ik in Reddings ‘Try a little tenderness’ zelfs niet gehoord had, en dat een elegante houding aanneemt in Gravediggaz’ ‘Hidden emotions’. Is het werk van RZA, een man die onnoemelijk veel Stax-platen heeft geplunderd, dit keer met de pink omhoog. Ik kom op RZA en Wu-Tang Clan nog een paar keer terug. Ik bedoel hiermee: deze persoonlijke hitlijst is soms een kwestie van ‘Wu-Tang again? Again and again and again’.
Otis Redding zelf nog eens? Uiteraard.
Honderd 